Beth i’w wneud pan fo rhywun yn dweud ei fod wedi dioddef gwahaniaethu

Os yw gweithiwr yn dweud eich bod chi neu weithiwr arall a gyflogir gennych neu eich asiant wedi gwahaniaethu’n anghyfreithlon yn ei erbyn mewn sefyllfa gwaith, eich cyfrifoldeb chi yw delio â’r gŵyn mewn modd sydd yn canfod p’un ai a oes gwahaniaethu anghyfreithlon wedi digwydd ai peidio, ac os yw wedi digwydd, unioni’r sefyllfa.

Mae’r canllaw hwn yn canolbwyntio ar agweddau cyfraith cydraddoldeb o ddelio â chwyn gan weithiwr. Os yw gweithiwr yn cyflwyno cwyn (a elwir yn aml fel ‘dwyn achwyniad’) yn ymwneud â rhywbeth arall yn y gwaith, sy ddim yn perthyn i nodwedd warchodedig, yna fe allwch gael cyngor gan y Gwasanaeth Cymodi a Chyflafareddi (Acas) ar sut i ddelio â hyn. Ceir manylion cyswllt Acas yn yr adran Ffynonellau pellach o wybodaeth.

Efallai bydd gweithiwr:

  • Yn achwyn wrthoch chi
  • Yn gwneud hawliad yn y Tribiwnlys Cyflogaeth.

Nid dewisiadau yw’r rhain, gan fod yr hawl o hyd gan y person sydd yn achwyn i wneud hawliad yn y Tribiwnlys Cyflogaeth hyd yn oed os gwnaethon nhw achwyn wrthoch chi’n gyntaf.

Mae tudalennau yn yr adran hon yn cynnwys:

Os yw gweithiwr yn achwyn wrthoch chi

Monitro’r canlyniad

Y broses cwestiynau

Pwyntiau allweddol yn ymwneud ag achosion gwahaniaethu mewn sefyllfa gwaith
 

Awgrymiadau arfer dda i osgoi a datrys hawliadau’n ymwneud â gwahaniaethu yn y gweithle

Mae gan weithiwr sydd yn credu iddo gael ei wahaniaethu’n anghyfreithlon hawl i wneud hawliad Tribiwnlys Cyflogaeth.
Gall amddiffyn hawliad Tribiwnlys Cyflogaeth fod yn faith, drud a beichus a gall gael effaith niweidiol ar enw da eich sefydliad.

Mae ceisio unioni pethau cyn i hawliad gael ei gyflwyno gerbron Tribiwnlys Cyflogaeth yn debygol o fod yn fuddiol i bawb. 
Pe bai gennych weithdrefn dda ar gyfer datrys cwynion yn ymwneud â gwahaniaethu, hwyrach y gallwch osgoi sefyllfa lle bo rhywun yn ei chael hi’n angenrheidiol i ddwyn hawliad yn eich erbyn.

Mae sicrhau bod eich gweithwyr yn credu bod cwynion am wahaniaethu anghyfreithlon yn cael eu hystyried o ddifrif yn ffactor bwysig, hyd yn oed pan maen nhw’n codi’n llai ffurfiol y tu allan i’ch trefnau achwyn ffurfiol. Ffactor bwysig arall yw bod rhywbeth yn digwydd i unioni’r sefyllfa os oes rhywun wedi gwahaniaethu’n anghyfreithlon.

Rhowch wybod i’ch gweithwyr  beth yw’r opsiynau am ddod â gwahaniaethu anghyfreithlon i’ch sylw, a sut i ddefnyddio eich trefnau, gan gynnwys:

  • trafod y sefyllfa’n anffurfiol â chi neu reolwr, a 
  • defnyddio eich trefnau achwyn ffurfiol.

Gwnewch hi’n eglur beth fydd yn digwydd os, ar ôl ymchwilio, byddwch yn canfod bod rhywun wedi gwahaniaethu’n anghyfreithlon yn erbyn rhywun arall:

  • y byddwch, os yw’n angenrheidiol, yn cymryd unrhyw gamau disgyblu sydd yn eich tyb chi’n briodol
  • y byddwch, os yw’n angenrheidiol, yn newid y ffordd rydych yn gwneud pethau fel na fo’r cyfryw beth yn digwydd eto; yna gwnewch yn siŵr eich bod yn ei wneud.

Hefyd:

  • ystyriwch hyfforddiant cydraddoldeb ar gyfer eich hun a/neu bobl sydd yn gweithio ichi
  • ystyriwch gael polisi cydraddoldeb. 


 

 

Am ragor o wybodaeth

back to top