Equality and Human Rights Commission

Adolygu eich sefyllfa ar hyn o bryd

Y man cychwyn ar unrhyw ymdrech i hyrwyddo cydraddoldeb yn y gweithle yw asesu’r hyn yr ydych yn ei wneud yn barod ac edrych am feysydd lle y gallwch wella.

Gall hyn gynnwys:

• Gwneud archwiliad cydraddoldeb neu adolygiad cyflog cyfartal o’ch sefydliad  – defnyddiwch eich archwiliad fel sail monitro fydd yn parhau
• Ymchwilio’r posibilrwydd o batrymau gwaith mwy hyblyg
• Edrych am enghreifftiau o arfer da mewn sefydliadau arall
• Siarad â chynrychiolyddion staff fel undebau am le y gallai gwelliannau gael eu gwneud 
• Sicrhau eich bod yn defnyddio meini prawf swydd sy’n glir ac yn gyfiawnadwy ac sy’n eglur wrthrychol a pherthnasol.

 Cynhyrchodd y cyn Comisiwn Cyfle Cyfartal ganllaw ar holl feysydd cyflog cyfartal.

Polisi cydraddoldeb

Mae polisi cydraddoldeb yn mynegi agwedd eich sefydliad i hawliau a chydraddoldeb yn y gweithle. Wrth lunio polisi swyddogol rydych yn ymrwymo’ch hunan i hawliau a chydraddoldeb  y gellir eich dal yn gyfrifol amdanynt.

 Polisi effeithiol:

• Yn mynegi’ch gwerthoedd a sut yr ydych yn bwriadu eu gweithredu
• Yn dangos i bobl eich bod o ddifrif am degwch yn y gweithle
• Yn helpu pobl i ddeall sut y disgwylir iddynt ymddwyn a’r hyn y gallant ei ddisgwyl gan eich sefydliad
• Yn helpu ennill cwsmeriaid newydd, yn enwedig o’r sector cyhoeddus (sydd â’r ddyletswydd statudol i hyrwyddo cydraddoldeb) a sefydliadau mawr arall
• Yn cefnogi’ch cynllun gweithredu.

Canfyddwch fwy drwy edrych ar sampl y polisi cyfle cyfartal a gynhyrchwyd gan y cyn Comisiwn Cydraddoldeb Hiliol. Cynhwysir sampl y polisi yn  Atodiad 2 o’r Cod Arfer Statudol ar Gydraddoldeb Hiliol yn y byd Cyflogi.

Cynllun gweithredu

Mae eich cynllun gweithredu’n olrhain amcanion eich polisi cydraddoldeb ac yn rhestru:

• Yr hyn a wneir i gyflawni’r amcanion hynny
• P’un yw’r person uwch sy’n gyfrifol am bob gweithred
• Terfynau amser a thargedau i gyflawni’r amcanion
• Sut i fynd i’r afael â thoriadau polisi a’u hunioni
• Meini prawf llwyddiant neu fethiant
• Sut, a pha mor aml yr adolygir cynnydd.

Mae cynllun gweithredu da yn sicrhau bod  amcanion eich polisi cydraddoldeb yn cynnig newidiadau gwirioneddol a gwelliannau yn eich arfer da.

Dylech sicrhau fod eich gweithwyr i gyd yn gyfarwydd â’r polisi a’r cynllun gweithredu, a sut fydd y rheiny’n effeithio ar eu gwaith. Mae hynny’n neilltuol o bwysig i :

• I staff uwch sy’n gyfrifol am gyflawni’r cynllun gweithredu
• Staff sy’n ymwneud â recriwtio, asesu a hyfforddiant.

Datblygu polisi cydraddoldeb a chynllun gweithredu: gwybodaeth bellach

Darllenwch ganllaw manwl a gweld enghraifft o bolisi cydraddoldeb

Edrychwch ar gyhoeddiadau a gynhyrchwyd ar ddatblygu polisïau cydraddoldeb.

 Ein gweithdrefn gwynion

Peidiwch ag aros nes i gŵyn gael ei wneud cyn datblygu gweithdrefn gwynion. Dylech sicrhau bod eich staff i gyd yn gyfarwydd â’r weithdrefn - drwy hyfforddiant neu sefydliad - a dylai gynnwys manylion o:

• Yr hyn a ddylai berson wneud os yw’n profi gwahaniaethu 
• Sut fydd y cwynion yn cael eu harchwilio 
• Pa mor hir y disgwylir i’r archwiliadau gymryd lle.

Mae angen gysylltu eich gweithdrefn ar gyfer archwilio cwynion i weithdrefnau a chodau  disgyblu , fel y gellir gweithredu ar gwynion cyfiawnadwy.

Os nad yw canlyniad eich gweithdrefn gwynion yn bodloni’r achwynydd, gallant godi achos gerbron tribiwnlys cyflogaeth. Os digwydd hynny, bydd rhaid i chi:

• Egluro’ch polisi a sut y’i gweithredir
• Dangos y ddogfennaeth berthnasol i gyd 
• Egluro sut yr archwiliwyd y cwyn unigol

Darllenwch ganllaw o Acas ar ddatblygu gweithdrefnau disgyblu ac achwyniadau.Datrysiad anghydfod statudol a chymod

Dylech bob amser geisio datrys cwyn neu achwyniad drwy ei drafod â’r bobl sy’n gysylltiedig âg ef. Dylai tribiwnlysoedd cyflogaeth fod y cam olaf posib bob amser : gellir datrys anghydfodau yn aml drwy gymod neu gyflafareddu, naill yn fewnol neu drwy ddefnyddio gwasanaeth allanol fel  Acas.

Ystyriwch ddarparu hyfforddiant i reolwyr ar sut i drin y cyfnodau cynnar anodd hynny o anghydfod. Hefyd gallech ystyried hyfforddi eich canolwyr mewnol.  Mae Acas yn cynnig amrywiaeth o gyrsiau hyfforddi ynglŷn â  datrys anghydfod a chyflafareddu.

Monitro cynnydd ac annog gwelliant parhaol

Fel cyflogwr mae’n hanfodol y byddwch yn monitro cynnydd  yn erbyn eich cynllun gweithredu a gweithredu os nad yw’n ateb y meini prawf.

Ystyriwch eich cynllun gweithredu o ddifrif: gwnewch yn siwr yr adolygir y cynnydd yn rheolaidd gan staff uwch.

Adnabyddwch a gwobrwch arfer da ym myd cydraddoldeb ac amrywiaeth. Amlygwch enghreifftiau da mewn cyfathrebu mewnol fel taflenni newyddion staff, a datblygwch gynllun gwobrwyo priodol ar gyfer y bobl sy’n gysylltiedig.