Equality and Human Rights Commission

Beth yw'r ddyletswydd cydraddoldeb hiliol?

Cyflwynwyd y ddyletswydd cydraddoldeb hiliol mewn deddfwriaeth yn Neddf Cysylltiadau Hiliol (Diwygio) 2000. Mae’n golygu bod rhaid i gyrff cyhoeddus roi ‘sylw dyledus’ i’r angen i:

• ddileu gwahaniaethu anghyfreithlon ar sail hil
• hyrwyddo cyfle cyfartal, a
• hyrwyddo cysylltiadau da rhwng pobl o wahanol grwpiau hiliol. 

Dyma’r ddyletswydd cydraddoldeb hiliol gyffredinol. 

Beth yw’r dyletswyddau penodol ar gyfer Lloegr?

Mae’r dyletswyddau penodol yn ei gwneud hi’n ofynnol i bob corff cyhoeddus rhestredig gyhoeddi cynllun cydraddoldeb hiliol sy’n nodi’r holl swyddogaethau/polisïau sy’n berthnasol i gydraddoldeb hiliol. Dylai gael amserlen a chynllun realistig a fydd yn amlinellu trefniadau’r corff cyhoeddus ar gyfer cyflawni’r dyletswyddau cyffredinol a phenodol. Dylai hefyd amlinellu trefniadau ar gyfer:

• Asesu ac ymgynghori ar effaith debygol polisïau arfaethedig ar y gwaith o hyrwyddo cydraddoldeb hiliol (asesiad o’r effaith ar gydraddoldeb hiliol)
• Monitro polisïau ar gyfer effaith niweidiol
• Cyhoeddi canlyniadau’r asesiadau effaith, yr ymgynghori a’r gwaith monitro 
• Sicrhau bod y cyhoedd yn gallu cael gafael ar wybodaeth a gwasanaethau 
• Hyfforddi staff ar y dyletswyddau cyffredinol a phenodol
• Adolygu’r rhestr o swyddogaethau/polisïau bob tair blynedd o leiaf

Er nad yw hi’n ofynnol diwygio ac ailgyhoeddi’r cynllun cydraddoldeb hiliol bob tair blynedd, rydym yn argymell y dylai cyrff cyhoeddus wneud hynny.

Y ddyletswydd a chyrff addysg

O dan y ddyletswydd cydraddoldeb hiliol, mae’n rhaid i bob ysgol a sefydliad addysg bellach ac uwch gynhyrchu polisi cydraddoldeb hiliol, sef datganiad ysgrifenedig o’u polisi ar gyfer hyrwyddo cydraddoldeb hiliol. Mae rhagor o wybodaeth am y gofynion hyn yng nghodau ymarfer y ddyletswydd cydraddoldeb hiliol.

Y ddyletswydd cydraddoldeb hiliol - cyflogaeth 

O dan y ddyletswydd cydraddoldeb hiliol, mae’n rhaid i bob corff cyhoeddus rhestredig fonitro ei staff yn ôl grŵp hiliol (gan ddefnyddio categorïau Cyfrifiad 2001) ar gyfer: staff mewn swydd a cheisiadau am gyflogaeth, dyrchafiad a hyfforddiant. Hefyd, mae’n rhaid i gyflogwyr sydd â thros 150 o staff fonitro ar gyfer hyfforddiant, arfarniadau perfformiad, cwynion, camau disgyblu a rhesymau dros adael eu swydd. Dylid cyhoeddi’r canlyniadau hyn yn flynyddol.

Beth yw’r dyletswyddau penodol ar gyfer Cymru?

Mae’r dyletswyddau penodol ar gyfer Cymru yr un fath â’r dyletswyddau a amlinellir uchod ar gyfer Lloegr.

Beth yw’r dyletswyddau penodol ar gyfer yr Alban?

Mae’r dyletswyddau penodol ar gyfer yr Alban yr un fath â’r dyletswyddau a amlinellir uchod ar gyfer Lloegr.