Equality and Human Rights Commission

Mae’r rhan aruthrol o bobl ym Mhrydain yn cefnogi deddfwriaeth sy’n diogelu’u hawliau dynol ac mae defnyddwyr a darparwyr fel ei gilydd yn elwa pan fo dull hawliau dynol yn cael ei gorffori i mewn i wasanaethau cyhoeddus, mae’r Ymchwiliad Hawliau Dynol wedi canfod.

Yn ôl arolwg Ipsos MORI o bron i 2,000 o oedolion a gomisiynwyd fel rhan o’r Ymchwiliad, dywedodd 84 y cant ohonynt eu bod nhw eisiau i hawliau dynol cael eu cynnwys yn y gyfraith i’w hunain a’u teuluoedd ac ystyriai 81 y cant o bobl y bod hawliau dynol yn bwysig  wrth greu cymdeithas decach. Darllenwch fwy am ganfyddiadau’r cyhoedd o hawliau dynol yn ôl yr arolwg (pdf).

Yn yr astudiaeth fawr gyntaf i’r graddau y mae awdurdodau sector cyhoeddus wedi mabwysiadu dull sy’n seiliedig ar hawliau wrth gyflawni’u gwasanaethau, canfu’r Ymchwiliad y bod canlyniadau llwyddiannus wedi’u cyflawni pan fo hawliau dynol wrth wraidd cyflenwi gwasanaethau cyhoeddus. Mae’r adroddiad yn gwneud nifer o argymhellion i helpu i fewnblannu hawliau dynol yn y sector cyhoeddus. Maen nhw’n cynnwys:
 

• Ysgogi’r rhai sy’n arwain mewn awdurdodau cyhoeddus i helpu i sicrhau y bod eu staff yn blaenoriaethu hawliau dynol. Gallai hyn gynnwys apwyntio ‘amddiffynnydd hawliau dynol’ yn y sector cyhoeddus. 
• Darparu hyfforddiant, cyngor, gwybodaeth well ac adnoddau a dargedwyd, i’r cyrff priodol yn y sector cyhoeddus. Bydd y Comisiwn yn archwilio opsiynau ar gyfer gweithio gyda chyrff cyhoeddus amrywiol i ddarparu mwy o arweiniad a chyngor a dargedwyd ar sut y gellir cymhwyso hawliau dynol yn effeithiol i’r gwasanaethau y maen nhw’n cyflenwi. 
• Helpu awdurdodau cyhoeddus a grwpiau gwirfoddol i roi dull hawliau dynol yng nghraidd eu prosesau gwneud penderfyniadau, strategaethau a chynlluniau busnes. Mae’r Comisiwn yn argymell bod y Llywodraeth yn ymgynghori ar ba un ai a ddylai ‘dyletswydd hawliau dynol’ statudol gael ei dwyn i mewn ochr yn  ochr â’r dyletswyddau sector cyhoeddus sy’n bodoli, ai peidio.
• Dylai’r Llywodraeth adolygu pa un ai a ddylai’r Comisiwn gael darparu cynhorthwy cyfreithiol i’r cyhoedd ai peidio, mewn achosion sy’n ymwneud â deddfwriaeth hawliau dynol yn unig.

Lansiwyd yr Ymchwiliad Hawliau Dynol ym mis Ebrill 2008, o dan ein pwerau statudol, i ganfod sut mae hawliau dynol yn gweithio ym Mhrydain. Rydym wedi treulio’r flwyddyn ddiwethaf yn edrych ar y materion. Yn ychwanegol i ymchwil manwl traddodiadol, pleidleisio’r cyhoedd a gwaith grwpiau ffocws, gwnaethom gynnal cyfres o sesiynau tystiolaeth cyhoeddus i glywed gan dystion.

Mae’r montage fideo isod yn rhoi cipolwg ar bedwar Achos Astudiaeth. Cewch wylio fideo mwy manwl a chanfod mwy am bob un ar dudalennau’r astudiaethau achos.

 
Background

Find out more about the background to the inquiry, including the purpose of the inquiry, the terms of reference, and evidence gathering.